کامومیل

یاه دارویی بابونه کامومیل (Matricaria chamomilla)

نام محصول: بذر گیاه دارویی بابونه کامومیل (Matricaria chamomilla)


بابونه سرده‌ای از گیاهان گل‌دار در خانواده‌ی گل آفتاب‌گردان محسوب می‌شود. برخی از گونه‌ها دارای نام رایج «علف مِی» هستند که البته این نام مختص به این سرده نیست و برای گیاهان دیگری نیز استفاده می‌شود.
اکثر آن‌ها در نواحی معتدل اروپا، آسیا و آمریکا رو البته شمال و جنوب آفریقا رواج دارند. برخی از گونه‌های آن نیز به صورت بومی در استرالیا و آمریکای شمالی یافت می‌شوند.
این‌ها گیاهان جان‌سخت، یک‌ساله و دارای رایحه‌ی مطبوعی هستند که در جوامع روستایی در کنار جاده می‌رویند و از زمین‌های غنی از مواد مغذی پیروی می‌نمایند. اگرچه تعداد زیادی از آن‌ها علف هرز و گیاه مزاحم قلمداد می‌شوند، اما برای باغچه‌های سنگی و گیاهی مناسب هستند.

بابونه کامومیل

 توصیف گیاه دارویی بابونه کامومیل (Matricaria chamomilla)



توصیف گیاه دارویی بابونه کامومیل (Matricaria chamomilla)

ساقه‌های آن‌ها دارای انشعابات زیادی می‌باشد، استوار و شق و کروی است و از برگ‌های زیادی بهره می‌گیرد. برگ‌های جفتی این گیاه، برگچه‌های پرشمار، خطی و دارای لوب باریک دارند.
گل‌های این گیاه به صورت شعاعی تقارن دارند. کاپیتولای سبز-زرد در این گیاه به صورت نیمه‌کروی است. خوشه‌های گل سفید در برخی از واریته‌ها وجود داشته و در برخی دیگر وجود دارند. گل‌های دایروی دارای 4 الی 5 دندانه هستند. حفره‌ی درونی گیاه 2-3 برابر عرض بیشتری دارد. کلاله‌‌ی اطراف گل به شکل تاج بوده و کوتاه است که البته باز هم در برخی از واریته‌ها مشاهده نمی‌گردد.
گونه‌های بابونه به عنوان گیاهان خوراکی محسوب شده و لارو برخی از گونه‌های ملخ از آن‌ها تغذیه می‌نمایند.
عصاره‌ی بابونه به عنوان یک چای قدرتمند مورد استفاده قرار می‌گیرد. آن را به عنوان یک داروی گیاهی در زمینه‌ی بادشکن و ضدالتهاب استفاده می‌کنند. همچنین از آن به عنوان کرم و لوسیون استفاده کرده و از آن دهانشویه‌ای می‌سازند که در تقابل با قارچ‌ها و عفونت‌های دهانی استفاده می‌شود. آروماتراپی از دو اسانس موجود در بابونه استفاده می‌کند: اسانس «بابونه‌ی حقیقی» و اسانس بابونه‌ی رومی.


 مزایا و خواص گیاه دارویی بابونه کامومیل (Matricaria chamomilla)

قرن‌هاست که از بابونه به عنوان یک عامل کمکی در خواب آرام و ملایم، درمان تب، سرماخوردگی، ضایعات معده‌ و البته مشکلات التهابی استفاده می‌شود. بابونه می‌تواند به صورت درونی یا بیرونی استفاده شود. تحقیقات علمی گسترده در طول 20 سال گذشته بسیاری از مصارف سنتی گیاه و مکانیزم‌های دارویی جاافتاده برای آن را تایید کرده‌اند که شامل فعالیت‌های ضد زخم گوارش، ضد اسپاسم، ضد تب، ضد قارچ و ضد آلرژی می‌شود.

تحقیقات جاری و کنونی خاصیت‌های ضد التهاب، ضد باکتری، آرام‌کننده‌ی عضله، ضد اسپاسم، ضد آلرژی و ویژگی‌های تسکین‌دهنده را نشان می‌دهند و مصارفی که از قدیم برای گیاه ذکر شده‌اند را تایید می‌کنند. این میزان از توجه منجر به افزایش محبوبیت گیاه شده و امروزه بابونه به عنوان دارو در دارونامه‌ی رسمی 26 کشور ثبت شده است.

بابونه می‌تواند:

  • به عنوان چای برای کمردرد، مشکلات رماتیسم و خارش استفاده شود.
  • به عنوان پماد برای بواسیر و زخم استفاده ‌شود.
  • به عنوان بخور برای تسکین علائم سرماخوردگی یا آسم استفاده می‌شود.
  • بی‌خوابی، مشکلات دندان و قولنج کودکان را تسکین می‌دهد.
  • آلرژی‌ها را تسکین داده و عمدتاً به عنوان آنتی‌هیستامین عمل می‌کند.
  • وقتی که به عنوان چای پس از غذا میل می‌شود به هاضمه کمک خواهد کرد.
  • کسالت صبح در دوران بارداری را تسکین خواهد داد.
  • سرعت درمان زخم معده، زخم یا سوختگی را افزایش می‌دهد.
  • گاستریت و کولیت اولسراتیو را درمان می‌کند.
  • التهاب را کاهش داده و دفع سموم از بدن را تسهیل می‌کند، آن هم بدون اینکه مستقیماً نقش مسهل را ایفا کند.
  • به عنوان شوینده یا کمپرس در مشکلات پوستی و التهابات ازجمله التهابات بافت مخاطی استفاده می‌شود.
  • آرامش کلی را ارتقا داده و استرس را کاهش می‌دهد.

مطالعات حیوانی نشان داده‌اند بابونه حاوی موادی است که بر روی بخش‌های خاصی از مغز و سیستم عصبی عمل می‌کنند؛ همان بخش‌هایی که داروهای ضد اضطراب روی آن‌ها کار می‌‎کنند. البته هیچ‌گاه بدون مشورت پزشکتان دریافت دارو را متوقف نکنید.

  • بی‌خوابی را کنترل می‌کند. بابونه آرامش‌بخش بوده و در آرام کردن عضلات نقش دارد که بدین ترتیب می‌تواند برای افرادی که از بی‌خوابی رنج می‌برند مفید باشد.
  • بیماری دیورتیکولی، مشکلات روده‌ی تحریک‌پذیر و نگرانی‌های گوارشی گوناگون را درمان می‌کند. گزارش شده که بابونه خاصیت‌های ضد التهابی و ضد اسپاسم دارند و می‌تواند پوشش عضلات شکم و روده را آرام کند. بنابراین این گیاه می‌تواند حالت تهوع، سوزش دل و نفخ مرتبط با استرس را تسکین دهد. همچنین می‌تواند در درمان اختلالات دیورتیکولی و شرایط مربوط به التهاب روده نظیر بیماری کرون مفید باشد.